Leerlingen transformeren in reclamemakers met behulp van Movie Maker

                                                             Wat is Movie Maker?

Windows Movie Maker is een programma voor op de computer dat je kunt gebruiken om (eigen) film- en audiobestanden te bewerken en/of om zelf een video- en audiobestand te creëren (zoals de naam eigenlijk al zegt). Het programma Movie Maker is gratis te downloaden (en staat op sommige computers al standaard geïnstalleerd). Je kunt eigen bestanden uploaden en deze per bestand bewerken, aan elkaar plakken en over elkaar heen plaatsen (zo kun je dus een audiobestand aan een videobestand koppelen). Ook is het mogelijk om naast beeld en geluid, eigen tekst toe te voegen.  

Wat moet er met de lessen bereikt worden?

Aan het einde van de lessen:

• weten de leerlingen hoe een reclame in elkaar zit en op welke manier en met welk doel de reclamespotjes hun boodschap communiceren naar de kijker/luisteraar.
• kunnen de leerlingen creatief gebruik maken van taal door een pakkende slogan te bedenken bij hun product.
• kunnen de leerlingen met behulp van het Movie Maker een eigen aansprekende reclame maken met als doel het eigen product te verkopen.
• weten de leerlingen hoe kijkers van reclame kunnen worden beïnvloed en kunnen deze technieken zelf toepassen bij het maken van een eigen reclame.

Alles begint met een goede voorbereiding

De lessenserie bestaat uit drie lessen (met eventueel een uitloop van vijf lessen) en is bedoeld voor de brugklas (maar kan eventueel ook in de tweede klas worden gebruikt). Als voorbereiding op de les is het belangrijk dat de leerlingen de beschikking hebben tot een device. Hebben ze die niet dan is het belangrijk dat er (vooral voor de tweede les) een computerlokaal geregeld wordt. De docent moet voordat de lessen gegeven worden zelf Movie Maker kunnen gebruiken, anders kan de uitleg niet goed worden gegeven en de juiste steun aan de leerlingen niet worden geboden. Voor de lessenserie is het nodig dat er in het lokaal een whiteboard met beamer of smartboart aanwezig is.

De stappen van de lessenserie
Les 1: De eerste les begint met een goede/leuke/grappige en herkenbare reclame (bijvoorbeeld de Calvé Pindakaas reclame met Lieke (Alfred International, 2018)) als aandachtsrichter om het onderwerp van de lessenserie te introduceren. Na deze aandachtrichter te hebben laten zien, vertelt de docent dat de komende lessen besteed worden aan het onderwerp reclame. Vervolgens krijgen de leerlingen uitleg over wat reclame is. Dit wordt interactief gedaan. Er wordt begonnen met een korte uitleg over waar de term ‘reclame’ vandaan komt (namelijk ‘clamare’ wat ‘schreeuwen’ betekent). Daarna wordt er ingegaan op de volgende onderdelen: welke vormen van reclame bestaan er, wat is het doel van reclame, uit welke delen bestaat (vrijwel elk) een reclamespotje (het beeld en een slogan), wat zijn de ‘tactieken’ die worden gebruikt in reclamespotjes (spelen met gevoelens, associëren, herhaling, ‘deskundigen’, suggestie van positieve werking, woordspelingen, rijm) en voor wie is reclame bedoeld. Wanneer de uitleg is gegeven, wordt de reclame die aan het begin van de les nogmaals bekeken en wordt deze klassikaal besproken aan de hand van de vragen: wat heb je gezien, wat proberen de makers van de reclame te zeggen, zou jij na het zien van de reclame eerder geneigd zijn het product te kopen, wat is het effect van de slogan. Nadat dit is besproken vraagt de docent of de leerlingen bekende reclameslogans kunnen noemen (bv. ‘Even Apeldoorn bellen’, ‘Kruidvat, steeds verrassend altijd voordelig’ of ‘Echt Hema’) en waarom deze slogans blijven hangen. De opdracht wordt afgesloten met de opdracht dat leerlingen zelf een slogan moeten bedenken voor een voorwerp dat ze in hun schooltas hebben zitten (bv. een pen). In de laatste minuten van de les wordt er duidelijk gemaakt dat er in de volgende les gewerkt wordt met devices/computers.

Les 2: Deze les gaat over de kern van de totale lessenserie. Aan het begin wordt er kort teruggeblikt op de vorige les: wat is er allemaal besproken, waar moet een goede reclame aan voldoen. Is de kennis weer opgefrist dat begint de docent met de uitleg van de eindopdracht: de leerlingen moeten met behulp van Movie Maker een eigen reclame gaan maken met een product als onderwerp (denk aan chocopasta, sportschoenen, tandpasta). De opdracht moet individueel uitgevoerd worden. Het reclamespotje moet ongeveer een minuut duren en alle filmpjes worden in de laatste les voor de klas gepresenteerd en kort besproken. De docent heeft vooraf een lijst met producten waaruit de leerlingen mogen kiezen. Als de leerlingen zelf een briljant idee hebben (een product dat niet op de lijst staat) en het haalbaar lijkt om dit idee voor deze opdracht te gebruiken, dan is dat ook goed. Het kiezen van het onderwerp wordt pas later gedaan, maar het wordt alvast wel benoemd, zodat de leerlingen tijd hebben om na te denken en zich daarop voor te bereiden. Na de uitleg van de opdracht wordt het programma Movie Maker op het schoolbord opgestart en geeft de docent uitleg over de basisknoppen/vaardigheden. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van instructiefilmpjes op YouTube (zoals het filmpje Video bewerken voor beginners  (Fix8 Computerhulp, 2014) of Hoe werkt Windows Movie Maker  (WP Economie, 2015)). Ook laat de docent zien wat de leerlingen straks moeten gaan doen, door een stukje te modellen (en eventueel het eigen eindresultaat te laten zien).

Is Movie Maker goed uitgelegd, dan mogen de leerlingen hun laptop of tablet erbij pakken en het programma gaan opzoeken en/of downloaden. Dit wordt onder begeleiding van de docent gedaan waarbij de docent uitleg geeft over: wat de risico’s zijn van downloaden van internet, dat bij het downloaden van een programma van internet het belangrijk is dat je kijkt naar de bron (waar komt het programma vandaan en is het betrouwbaar). Ook benoemt de docent dat het altijd goed is om een virusscanner mee te laten lopen voor de veiligheid. Is het programma gedownload dan krijgen de leerlingen een speel- en uitprobeermoment waarin ze zelf gaan oefenen en ontdekken hoe Movie Maker werkt. De docent loopt tijdens dit moment rond, helpt hier en daar en checkt of het allemaal wel goed gaat.

Na het uitprobeermoment wordt de eerste stap van de opdracht behandeld, namelijk het kiezen en uitwerken van het onderwerp voor hun reclame. In de resterende tijd van de les krijgen de leerlingen de tijd om na te denken over wat het doel van hun reclame gaat worden, voor wie de reclame bedoeld is, wat voor gevoel de reclame moet overbrengen, op welke manier ze gaan zorgen dat hun reclame opvalt, wat voor beelden de reclame moet hebben en heel belangrijk: wat de slogan voor hun reclamespotje wordt + op welke andere manieren ze taal kunnen inzetten om hun product te verkopen. Voor deze voorbereiding kunnen de leerlingen gebruikmaken van een woordweb (digitaal of op papier of een moodboard (denk bv. aan Pinterest). Zijn de leerlingen vrij snel klaar met hun voorbereiding, dan kunnen ze alvast een begin maken aan hun reclame. 

Les 3: Voorafgaand aan deze laatste les moeten alle leerlingen hun reclamefilmpje ingeleverd hebben bij de docent. In deze les worden de filmpjes gepresenteerd en besproken. De leerling start zijn/haar reclame. Daarna wordt de reclame kort besproken en worden er tips/tops gegeven. Het resultaat wordt beoordeeld met feedback en een ov/v.

Als er in deze les niet voldoende tijd is voor alle filmpjes dan kan er mogelijk een extra les worden toegevoegd.

Nog een les?  Eventueel wordt er nog een les tussen de tweede en derde les geroosterd waarin de leerlingen (onder begeleiding) werken aan hun reclame. De docent loopt dan rond, kijkt mee, beantwoordt vragen en geeft advies of feedback.

Het waarborgen van de veiligheid:

De filmpjes worden ingeleverd bij de docent in een beveiligde map. Verder komen er geen gegevens van de leerlingen op internet te staan. Verder wordt er een beetje aandacht gegeven aan internetveiligheid, aangezien er een programma van internet moet worden gedownload, en dit een goed moment is om de risico’s van downloaden van internet met de leerlingen te bespreken. 

Waarom Movie Maker gebruiken?

De wereld zit vol met reclame. Jongeren komen ze tegen op tv, op sociale media, in games, in apps en bijvoorbeeld op YouTube. Om te zorgen dat jongeren goed geïnformeerd zijn over de positieve kanten van reclame, maar ook de risico’s die eraan gekoppeld zijn, is het belangrijk dat hier in het onderwijs aandacht aan wordt besteed (Mediawijsheid, z.d.). In deze lessenserie wordt dit gedaan doordat leerlingen in de schoenen van de reclamemakers gaan staan. Ze worden zich op deze manier meer bewust van wat er ‘schuilgaat’ achter reclames en de boodschap die ze overbrengen.

Door Bonset, De Boer en Ekens (2015) wordt omschreven dat in de lessen Nederlands aandacht besteed moet worden aan reclame, omdat het een zeer specifieke en interessante manier van communicatie is. Reclame is een vorm van communicatie met als doel iets te promoten of aan te prijzen. Daarbij wordt er gebruikgemaakt van allerlei soorten (talige) tactieken (woordherhaling, slogans, rijm, woordspelingen, associatie). De aspecten die met (de communicatie van) reclame te maken hebben, kunnen worden behandeld door het demonstreren van deze aspecten en/of door ermee te oefenen. Dit oefenen wordt, door het zelf productief bezig zijn met het maken van een reclamespotje met de tool Movie Maker, op een effectieve manier gedaan.

Motivatie is een zeer belangrijke factor in het leerproces (Geerts & Van Kralingen, 2016). Door zelf een onderwerp/product te kiezen en deze op een actieve en creatieve eigen manier uit te werken in Movie Maker, zullen de leerlingen intrinsiek gemotiveerd raken wat een positief effect heeft op hun leerproces (Ros, Castelijns, Van Loon & Verbeeck, 2014). Deze intrinsieke motivatie wordt ook gestimuleerd doordat de leerlingen zelf moeten gaan uitzoeken (door te doen) hoe Movie Maker in elkaar zit. Er wordt wel een basisinstructie gegeven, maar veel moet zelf worden uitgezocht. Naast dat deze vorm van zelfontdekkend leren de motivatie versterkt, bevordert het ook de beklijving van kennis (Van der Veen & Van der Waal, 2016).

Movie Maker is een zeer geschikte tool om de leerlingen met beeld en taal te laten spelen. De tool biedt de mogelijkheid om eigen beelden en tekst samen te laten komen. Het programma is daarbij simpel genoeg om te zorgen dat iedere leerling er mee uit de voeten kan en een resultaat kan inleveren, en complex genoeg om de wat snellere/slimmere/gevorderde leerling uit te dagen.

Gebruikte bronnen:

Alfred International. (2018, 16 juli). Calvé Pindakaas - Lieke [Videobestand]. Geraadpleegd op 11 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=POMO12jiGSI

Bonset, H., De Boer, M. & Ekens, T. (2015). Nederlands in de onderbouw: Een praktische didactiek (6e herziene druk). Bussum: Uitgeverij Coutinho

Fix8 Computerhulp. (2014, 11 november). Video bewerken voor beginners - Deel 1 (Movie Maker) [Videobestand]. Geraadpleegd op 11 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=M5M16_T4qpE

Geerts, W. & Van Kralingen, R. (2016). Handboek voor leraren (2e herziene druk). Bussum: Uitgeverij Coutinho

Mediawijsheid. (z.d). Mediawijsheid Competentiemodel. Geraadpleegd op 8 januari 2019, van https://www.mediawijzer.net/wp-content/uploads/sites/6/2013/07/Competenties_Model_.pdf

Ros, A., Castelijns, J., Van Loon, A., Verbeeck, K. (2014) Gemotiveerd leren en lesgeven. Bussum, Nederland: Coutinho.

Van der Veen, T., & Van der Wal, J., (2016). Van leertheorie naar onderwijspraktijk (6de ed.). Groningen/Houten, Nederland: Noordhoff

WP Economie. (2015, 14 augustus). Hoe werkt Windows Movie Maker [Videobestand]. Geraadpleegd op 11 januari 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=1hQ3dB4Gkk8