MindMeister
In MindMeister, een van de handigste online tools om in te mindmappen, kan je dingen makkelijk en overzichtelijk weergeven. De tool is makkelijk in te zien via een persoonlijk account dat aangemaakt kan worden met een e-mailadres. Er zijn vier verschillende soorten accounts, het basisaccount is gratis, de andere drie versies zijn betaald en hebben afhankelijk van het bedrag meer opties. Met het basisaccount kunnen leerlingen alles wat ze moeten kunnen om maximaal drie mooie en duidelijke mindmaps te maken (MindMeister, z.d.-a). MindMeister is een gebruiksvriendelijke en veilige app. Leerlingen hebben zelf de volledige regie over wie er mee mag kijken naar de mindmaps die ze maken, doordat ze zelf in moeten stellen wie toegang heeft tot hun mindmap, dit doen ze eenvoudig via een mailadres. Hieronder volgt de instructievideo die MindMeister gemaakt heeft om de eerste stappen van het mindmappen toe te lichten. De verdere opties in MindMeister zijn talrijk. Voor de meeste opties is de uitleg in de video voldoende, en anders is het heel makkelijk om extra uitleg te krijgen via het 'help'-venster waar de snelkoppelingen en de FAQ's staan toegelicht. (MindMeister, z.d.-b)
Lesdoelen
De eerste les is het belangrijkste voor het aanleggen van een online mindmap waar alle aantekeningen in komen te staan. Een goed begin is het halve werk. Het is daarom ook zaak dat de leerlingen in de eerste les de basisvaardigheden onder de knie krijgen die ze nodig hebben om een mindmap te kunnen maken. Daarnaast is het belangrijk dat ze het nut inzien van dit 'online aantekeningenschrift' door in het begin van de les te bespreken waarom er met MindMeister gewerkt gaat worden. Door bezig te zijn met een mindmap werken leerlingen aan de volgende kerndoelen:
De leerling leert zich mondeling en schriftelijk begrijpelijk uit te drukken. Dit doen ze door tekst op ene begrijpelijke manier om te zetten in steekwoorden.
De leerling leert in schriftelijke en digitale bronnen informatie te zoeken, te ordenen en te beoordelen op waarde voor hemzelf en anderen. Dit doen ze door de informatie uit hun lesboek en uit de les te verwerken in hun mindmap op een manier dat zij het prettig kunnen leren. (SLO, 2016)
Lesplan: uitleg mindmap (10 minuten)
In de eerste tien minuten van de les wordt vooral aandacht besteed aan het nut van mindmappen zodat leerlingen in gaan zien waarom ze dit moeten doen en op welke manieren een mindmap ze kan helpen, zodat zij gemotiveerder zijn om serieus aan de slag te gaan met deze mindmap (Verstraete en Nijman, 2016).
Allereerst is het belangrijk de leerlingen na te laten denken over het fenomeen 'mindmappen'. Hierbij kan je ze vragen wat het Engelse woord 'map' betekent (plattegrond) en wat een 'mindmap' dan zou zijn. Als daar een bruikbaar antwoord uit is gekomen (een soort plattegrond van een tekst of idee), is het handig om een tastbare mindmap mee te nemen als voorbeeld. Aan de hand van deze mindmap wordt de opbouw ervan uitgelegd, door leerlingen te vragen wat ze opvalt als ze naar de mindmap kijken, en aan te vullen of bij te sturen waar nodig. Een paar dingen moeten in die uitleg in ieder geval benoemd worden:
- In een mindmap staan nooit hele zinnen, altijd alleen een paar woorden, tekens of pictogrammen. (dat is overzichtelijker);
- in het midden van de mindmap staat de titel, meestal met een cirkel eromheen;
- vanuit die cirkel lopen lijnen naar de onderwerpen, die onderwerpen zijn weergegeven in steekwoorden;
- de onderwerpen zijn, indien nodig, weer verder onderverdeeld in deelonderwerpen.
Nadat dit is uitgelegd, is het belangrijk de leerlingen te vragen wat zij denken dat het nut van een mindmap kan zijn, waarom is het handig/fijn om een mindmap te maken van een tekst, een idee of een stukje lesstof. Hierbij maakt het niet heel veel uit of het gewenste antwoord gegeven word. Het is dan ook belangrijk om in latere lessen terug te koppelen naar deze vraag om in te schatten of de leerlingen het prettig vinden om met een mindmap te werken.
Lesplan: oefenen mindmap (20 minuten)
Na deze klassikale introductie, gaan de leerlingen in de les de eerste stappen maken voor hun eigen mindmap. Dit gebeurt nog heel gestuurd en stapsgewijs. Het is belangrijk deze stappen te noteren op het bord en elke stap eerst voor te doen op een smartbord o.i.d. Wat leerlingen in ieder geval moeten doen is:
- Een account aanmaken op MindMeister, Hierbij is het belangrijk dat zij de optie om eens in de zoveel tijd promotiemails te ontvangen niet aanklikken.
- Hun account activeren via de mail die zij hebben ontvangen, en kiezen voor de optie: educatief.
- Er opent nu meteen een nieuwe mindmap. Rechtsonder in het scherm staat uitleg voor de basisstappen, deze moeten ze doorlopen.
- De titel van de mindmap wordt: (naam leerling) en in ieder geval het woord "aantekening" of "Nederlands" (het noteren van hun naam in de titel is belangrijk omdat de docent dan makkelijk kan zien van wie welke mindmap is)
- Het eerste onderwerp dat ze aanmaken heet: spelling
Hierna opent de docent op het bord een voorbeeldmindmap zoals hieronder weergegeven waarin alle onderwerpen zijn toegevoegd, overzichtelijk zijn gepositioneerd en voorzien zijn van een kleur. Deze onderwerpen hebben eventueel al deelonderwerpen.
Als ze deze stappen hebben doorlopen, openen en volgen ze ook het de tweede uitleg over de sidebar, en daarna de derde uitleg over samenwerken. In deze stap delen ze hun mindmap met hun docent. Noteer het mailadres waarmee ze de mindmap moeten delen op het bord en zorg dat ze dat allemaal doen.
De resterende tijd gebruiken de leerlingen om hun mindmap verder in te richten, volgens de opbouw van het lesboek. Ze maken dus van elk onderdeel in het lesboek een onderwerp in de mindmap, en werken aan de vormgeving.
Lesplan: nabespreken mindmap (10 minuten)
In de afrondende fase van deze les in het belangrijk stil te staan bij het vervolg van de mindmap. Want deze eerste les is slechts het begin van de mindmap, leerlingen hebben alleen het format gemaakt waar ze in ieder geval de rest van het lesjaar mee gaan werken. Benadruk daarom dat de docent de mindmaps altijd in kan zien, en dus zicht heeft op wat ermee gebeurt. Als er in de les nieuwe lesstof behandeld wordt, zal het huiswerk zijn om deze lesstof in de mindmap te verwerken. Voor dit huiswerk zal altijd een deadline zijn, waarna de docent met behulp van opmerkingen, die eenvoudig aan de mindmap toegevoegd kunnen worden, feedback zal geven op het werk van de leerlingen. Hiermee ligt de regie over de mindmap dus in handen van de leerling, de docent stuurt alleen bij als dat nodig is. (Slooter, 2018)
Heeft de leerling de lesstof niet in de mindmap verwerkt, dan wordt dat genoteerd als 'huiswerk niet af' in de online schoolomgeving. Als er leertoetsen zijn, kunnen leerlingen met de aantekeningen in de mindmap leren.
Het huiswerk voor deze les zal zijn dat de leerlingen de eerste opzet van de mindmap af moeten hebben. Dus,
- Ze moeten alle verschillende onderdelen uit het lesboek hebben verwerkt in de mindmap, deze voorzien hebben van een eigen kleur en eventueel een picogram.
- Ze moeten hun docent hebben toegevoegd.
- Ze moeten hebben gereageerd op de testopmerking die de docent heeft geplaatst bij de titel van hun mindmap.
Rol van de docent
Deze les vraagt van de docent te switchen tussen de vijf klassieke rollen zoals die besproken zijn in door Slooter in het handboek "de vijf rollen van de leraar. In de middelste fase is die zesde rol die in de nieuwe versie is toegevoegd echter veruit de belangrijkste, de coachende rol. (Slooter, 2018) De leerlingen moeten hun mindmap namelijk zelf maken, en de docent kan daarmee alleen maar helpen. Het is heel belangrijk dat de leerlingen zelf de regie hebben over dit proces, zodat het echt 'hun mindmap' wordt.
Voorbereiding
Voor de voorbereiding van deze les is het heel belangrijk dat de docent zich thuis voelt in MindMeister. Dat hij weet hoe je een nieuw account aanmaakt en wat er in de instructies van de leerlingen gevraagd wordt. Daarnaast moeten alle leerlingen en de docent beschikken over een pc of laptop. Als leerlingen die zelf niet mee hebben, is het dus noodzaak dat de docent een computerlokaal reserveert voor deze eerste les. De rest van de invulling van de mindmaps kan thuis plaatsvinden.
Bronvermelding
MindMeister. (z.d.-a). MindMeister prijs. Geraadpleegd op 24 april 2019, van https://www.mindmeister.com/nl/mind-map-pricing
MindMeister. (z.d.-b). Online Mind Mapping. Geraadpleegd op 24 april 2019, van https://www.mindmeister.com/nl
Robben, T. (2012). Vrolijk lezen met meer hersens. Levende talen magazine, 2012 (4), 4-8.
Slo. (2016). Karakteristieken en kerndoelen. Geraadpleegd op 24 april 2019, van https://slo.nl/sectoren/havo-vwo/nederlands-havo-vwo/onderbouw/doelen-nederlands/
Slooter, M. (2018). De zes rollen van de leraar. Amersfoort: CPS
Verstraete, I. & Nijman, K. (2018) Handboek leren leren voor het voortgezet onderwijs (3e druk). Huizen: pica.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
Opmerking: Alleen leden van deze blog kunnen een reactie posten.